سرانجام مدیریت خانه هنرمندان و تالارهای ایرانشهر سامان دوباره¬ای یافت و مجید سرسنگی، با پیشینه و تحصیلات تآتری، بر رأس آن نشست. نشانه¬ها نشان آن دارد که کارها روال نیکوتری یافته و حساب و کتابی بر اداره امور و تصمیم¬گیری¬ها حاکم شده¬است. حال شورایی با نگاهی کارشناسانه بر انتخاب آثار تالارهای ایرانشهر نظارت می¬کند.
شورای تازه تالارها، باوجود اعتبار نام بزرگان آن، می¬تواند تضمینی باشد بر دوری از انتخاب¬های سلیقه¬ای و فردگرایانه گذشته. هرچند نظر به بزرگی نام اعضای شورا ـ حمید سمندریان، علی رفیعی، ایرج راد... ـ بیم آن می¬رود که حاصل کار ایشان بیش از آن که تعیین سیاست¬ها و نیازهای روز و انتخاب آثار باشد، بیشتر به تعاریف بنیادی تآتر و نگاه¬های دوراندیشانه و نهایتاً برنامه¬های بلندمدت هنری بینجامد. به هرشکل، وظیفه اصلی این شورا به طور عمده پرداختن به جزییات و بررسی و برنامه¬ریزی امور کوتاه¬مدت و میان¬مدت است. بگذریم از این که به دلیل عدم ثبات سیاسی و مدیریتی در امور فرهنگی و هنری این کشور برنامه¬های بلندمدت بیشتر به آرزویی می¬ماند، که شاید این شورا با جایگاه بلندش بتواند سنگ بنای چنان آرزویی را به یادگار گذارد. با این همه شکل¬گیری این شورا، اگر از شکل نمایشی و فرمایشی فراتر رود، می¬تواند آغاز راهی باشد که به نظم و نسق کارشناسانه و حساب¬شده (به جای تکیه بر رای و تدبیر شخصی) کشیده شود.
از سوی دیگر به نظر می¬رسد که مجید سرسنگی نیز شایستگی لازم برای به دوش کشیدن مدیریت سنگین (و همزمان!) خانه هنرمندان و تالارهای ایرانشهر را داشته باشد. شاید او نیز یکی از مناسب¬ترین گزینه¬های مدیریت این خانه می¬توانست باشد. اما آن محکی که این انتخاب را به چالش می¬کشد نه فرد منتخب، بلکه مسیری است که برای گزینش او طی شده¬است.
آن جا که یکباره شهرداری تهران تصمیم به کنار گذاشتن مدیر سابق می¬گیرد و «او» و «شورای عالی خانه هنرمندان» را ناچار به پذیرش این تصمیم می¬کند، شاید چندان پرسش و گله¬ای نباشد. به هر صورت، مدیر پیشین کارمند و مأمور شهرداری بوده و حالا شهردار برای مأموریت دیگری او را احضار کرده و ناچار باید جای او به دیگری سپرده شود. پرسش در شیوه تعیین مدیر عامل جدید خانه هنرمندان است. چرا که هرچه گشتم در اساسنامه خانه هنرمندان ایران و در ذیل وظایف شورای عالی خانه، نشانی از حق تأیید و قیمومیت برای شهرداری تهران و یا هر نهاد دولتی و غیردولتی دیگری نیافتم که بتواند بر تعیین خط مشی و گزینش مدیر عامل اعمال نظری کند. این وظیفه یکسر به عهده شورای عالی خانه هنرمندان گذاشته شده¬است، که آن شورا نیز برآمده از رؤسای صنوف هنرمندان (از جمله خانه تآتر، خانه موسیقی، انجمن خوشنویسان، گرافیست¬ها و...) است.
این که خانه هنرمندان و تالارهای ایرانشهر شاید به نوعی در ید اختیار شهرداری تهران باشد (که البته این نیز جای پرسش و گفتگو دارد) و نیز این که سهم قابل توجهی از هزینه¬های خانه هنرمندان با کمک شهرداری تأمین می¬شود، آیا می¬تواند توجیه مناسبی برای اعمال نظر و دادن سفارش از طرف آن نهاد باشد؟
از سوی دیگر شورای عالی خانه هنرمندان ایران دربرگیرنده افراد بسیار معتبری است که تنها نام و اعتبار هر یک از ایشان می¬تواند تضمین اعتماد و درستی راه یک نهاد فرهنگی مردمی باشد. بی¬شک مجموعه گردآمده این افراد، چنان وزنی به شورای عالی خانه هنرمندان می¬دهد که این شورا می¬تواند خود تعیین¬کننده خط مشی و مسیر حرکت¬های فرهنگی کشور، بدون اتکا به نهادهای حکومتی و شبه دولتی باشد. به نظر نمی¬رسد که شأن این بزرگان سفارش¬پذیری برای تعیین و تصدیق مدیریت یک نهاد باشد.
از نگاهی دیگر، تا به کی تنها تنی چند از معتمدان دستگاه باید در رأس مدیریت امور فرهنگی قرار گیرند؟ آیا این نشان شایسته سالاری است که تنها تعداد انگشت¬شماری را شایسته مدیریت فرهنگی بدانیم؟ و افزون بر این چندان سخنی نیست اگر تعیین مدیران دولتی و حکومتی بر عهده دولتمردان باشد؛ اما دست¬کم این تعداد نهادهای کم¬شماره (به ظاهر غیردولتی) را دیگر به خود هنرمندان واگذارید.
از شهردار فرهنگ¬مدار تهران انتظار آن نمی¬رود که به روال سایر همتایان گذشته سفارش-های اکید برای تعیین خط مشی و مدیران فرهنگی بدهد. توقع آن است که به جماعت هنرمند اعتماد کند و سررشته کار را به خود ایشان بسپارد. انتظار از او همان است که هرساله تالار و مرکز و فرهنگستانی را برای اهل هنر افتتاح کند و اداره و سرنوشت آن را نیز به خودشان بسپارد. حق این است که هرساله شاهد گشایش تالارهایی در قد و قواره ایرانشهر و تآترشهر، و البته با معیار و شاکله مدرن و امروزی باشیم.
اما او که دیگر بر کرسی ریاست خانه هنرمندان نشسته، به همین گونه که از ابتدا نشانه¬های آشنا بودن او با آداب و اسباب کار هویداست، می¬تواند در ادامه و عمل هم چنان باشد و کارنامه¬ای غنی و پربها از خود به یادگار بگذارد.
هوشمند هنرکار

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید